AKRAN ZORBALIĞI

 

İnsanlar, birbirlerini anlamak için iletişime ihtiyaç duymaktadırlar. İletişim, iki kişi arasında birbirine ilişkin mesaj alış verişidir. Mesajı alan ve mesajı yollayan, yani iletişimde bulunan iki kişi, çocuk ve yetişkin olabilir. Çocukların, karşısındaki ile kurduğu iletişim şeklini ailesi, akrabaları, okulu ve arkadaş grubu, kısacası içinde bulunduğu sosyal çevresi şekillendirir. İşte bu nedenle çocuklar arasındaki iletişimi olumsuz etkileyen konulardan biri olan Akran Zorbalığını tanımak, nedenlerini bilmek ve önleyici olmak son derece önemlidir.

Akran Zorbalığı Nedir?

Saldırganlığın bir türü olan akran zorbalığı, kışkırtma unsuru olmaksızın aralarında fiziksel ya da psikolojik açıdan güç eşitsizliği olan birey ya da bireylerden güçlünün, karşı tarafa bilerek ve isteyerek sistemli bir biçimde uyguladığı, aynı gruplar arasında tekrarlılık gösteren, kurbanda korku veya endişe yaratmayı amaçlayan fiziksel, sözel, psikolojik saldırı veya yıldırmayı içeren olumsuz davranışlar olarak tanımlanmaktadır.

Neden?

Zorbalık erken yaşlarda öğrenciler arasında popüler olma, kendini kabul ettirme, sorun çözme ve empati kurma gibi becerilerden yoksun olma, devamlı kaygı yaşama, fiziksel ceza yöntemi kullanan ailelerden gelme gibi çok çeşitli nedenler ile tetiklenebilmektedir.

 

Peki, kimdir bu ZORBA?

Açıklama: İlgili resimZorba, gücünü daha zayıf kişileri incitmek ya da onları korkutmak için kullanan kişiye denir. Zorbalık eylemine maruz kalıp incinenler mağdur, bu eylemler sırasında çevrede bulunup olayı görmezden gelenler ya da olaya müdahale edenler ise seyirciler olarak tanımlanmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Okul ortamında akran zorbalığı çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bunlar: 

*      Sözel Şiddet: En sık karşılaşılan zorbaca davranışlardan biri çocukların birbirleriyle alay etmesi ve dalga geçmesidir. Çocuğun kılık kıyafeti, saçı, ten rengi, bedeninde olan bir engeli, kullanmak zorunda olduğu materyali (gözlük, tel gibi) çocuğun ekonomik durumu, boyu, kilosu alay veya dalga konusu olmaktadır.

 

*      Açıklama: akran zorbalığı ile ilgili görsel sonucuFiziksel Şiddet: İtme, vurma, saçını çekme, tükürmek, başkasına vurdurtma gibi davranışlar fiziksel şiddet içine girmektedir. Çocuk veya ergenin kendisine olmasa da eşyasına karşı da bir şiddet uygulanmaktadır.

 

*      Sosyal Şiddet: Akran oyun gruplarına almamak, sınıf içerisinde oluşan arkadaş gruplarına dahil etmemek, onunla konuşan kişilerin konuşmasını engellemeye çalışmak sosyal şiddet içerisine girmektedir.

 

*      Siber zorbalık: Bir birey ya da grubun bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak başkalarına zarar vermek amacıyla sergilediği tekrarlı, kasıtlı ve düşmanca davranışlar olarak tanımlanabilir. Son dönemlerde artış göstermiştir.

*      Zorbalığın önüne geçilmesinde aile ve okulun iş birliği çok önemlidir.

 

AİLELERE ÖNERİLER

 

Açıklama: İlgili resim

 

 

 

                                   

 

 

·         Çocukların, özellikle saldırgan davranışlarla istediklerini yerine getirmelerine izin verilmemeli, bu tür davranışlar pekiştirilmemelidir.

 

·         Çocuklar, sosyal olgunluklarına uygun görevler verilerek kendine güven duygusunun gelişmesi de desteklenmelidir.

 

 

·         Çocuklar kızgın ve öfkeliyken onlarla tartışmamalı ve sakinleştikten sonra bu durum birlikte konuşularak değerlendirilmelidir.

 

·         Çocuğun, seyrettiği TV programları, filmler, oynadığı bilgisayar oyunları ilgileri konusunda dikkatli olunması gerekir.

 

·         Televizyon izlemesi sınırlandırmalı, hangi programları izlediği, hangi bilgisayar oyunlarını oynadığı ise kontrol edilmelidir. Seyredilen film ve yaşanılan gerçek olaylar üzerinde mutlaka konuşulmalı, uygun ve uygun olmayan davranışlar çocukla birlikte değerlendirilmelidir.

 

·         Çocuklar, çeşitli sosyal ve sportif alanlara yönlendirilmeli ve onlara, hobilerini yapmaları için fırsatlar verilmelidir. Aileler, çocuklarıyla daha nitelikli zaman geçirmeli; zorbalık davranışlarına karşı dikkatli ve özenli olmalıdır. Kardeşler arasında böyle bir durum varsa mutlaka müdahale etmeli bu tür davranışlara izin verilmemelidir.

 

·         Ailelerin belli zaman dilimleri içerisinde çocuklarını üzen veya kızdıran arkadaşları olup olmadığını ve bu durumun nasıl olduğunu sorması çocuklarının zorbalığa kurban veya zorba olarak katılmasını önlemede faydalı olacaktır.

 

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Servisi


Akademik Çözüm Ortakları